Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Karjalan kyläškola 1900-vuozisuan allus

Ven’an halličus tahtoi lujendua pruavoslavnoidu uskuo karjalazien keskes da harjaittua heidy ven’alazeh kul’tuurah

Silloi Karjalan kyläškola  avvutti lapsile syömizil, sovil. Muga školas rodih enzimäine valdivolline sotsialline instituuttu, kudai puolisti lapsien oigevuksii. Škola ovvosti kiinnostuksii da tahtoloi da äijäl vaikutti kylän elokseh. Ga ei kai školan ruavos miellytännyh rahvastu. Anuksen Karjalas opastuttih ven’an kielel, sendäh gu se oli valdivolline kieli, ga Vienan Karjalas, rajan lähäl, kus rahvas enimytteh paistih suomekse, rahvastu ven’alazet školat ei miellytetty. Školas lapsii opastettih hyvin vedämäh iččie da harjaitettih pravoslavnoih uskoh.1800- luvun lopus – 1900- luvun allus Karjalas školien miäry kazvoi.

Ven’an halličus školan avul tahtoi lujendua pruavoslavnoidu uskuo karjalazien keskes da harjaittua heidy ven’alazeh kul’tuurah. Enzimäzet školat karjalazis kylis avavuttih Aleksandr I:en käskys. Vuvves 1828 algajen niilöis opastettih karjalan kieldy. Erähät tahtottih työndiä omii lapsii ven’alazih školih, sendäh ku ven’an kielen tiedämine avvutti sit eläjes. Toizil ven’an kieleh oli vaigu uskondolline kiindo. Karjalas oli kaksi luaduu školua: yksikluassahine da kaksikluassahine. Yksikluassahizet hengellizet školat jagavuttih kirikkö- da kirjuškolih (kus annettih perustiijot).

Yksikluassahizet rahvahallizet školat, omas puoles,  jagavuttih ministerstvuškolih da paikallizen hallindon školih. Paikallizen hallindon školat oldih suuris kylis, pienis hierulois oldih kirjuškolat. Vienan Karjalas oldih “yhteiskunnallizet” školat ‒ hieruloin rahvas iče piettih huoldu školas da sen školan b’udžietas...    

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat