Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Karjalan kieli ta šen vaikutuš matkailuh

Karjalaiset artistat esiintymäššä Il’l’anpäivän pruasniekašša Vuokkiniemeššä. // Kuva: Maikki Spicina

Vienašša paissah yhä karjalan kielen vienan murrehta. Kuitenki še ei ole valtakieli. Šitä ošatah enimmäkšeh vanhukšet ta keški-ijän ylittänehet. 1970-luvulla oli häpie paissa karjalua ta koulušša äšen kiušattih lapšie, kumpaset paistih karjalua toisillah. Lapšien kašvatukšešša kotikieli oli ušein venäjä.
Vuokkiniemen kylän johtaja Jelena Pluiko kerto pakauttelušša, jotta nuoret muutetah kaupunkiloih, šentäh kun heilä ei ole töitä omalla kotipaikallah. Kaupunkiloissa on vaikieta šäilyttyä oma muamonkieli, šentäh kun kaikki asiet toimitetah venäjäkši.
Mitä tapahtuu, kun karjalan kielen taitajat šiirrytäh tuonilmasih, kuollah? Kuuluuko karjalan kieli enyä Vienašša?
Vienan Koštamukšešša ta Uhtuolla ili Kalevalašša kaupoissa, ruokaravintoloissa ta muuvvallaki hyvin harvoin šuau kuulla karjalan kieltä. Uhtuošša on paikoin kylttijä ta karttoja šuomekši ta karjalakši šuomelaisturistija varoin. Niistä voima kiittyä paikallisen Uhut-šeuran aktivistija. Katujen nimikyltit šielä ollah venäjäkši kirillisillä kirjaimilla. Vuokkiniemeššä ei ole yhtänä katunimie eikä kylänkarttua vienankarjalakši. Voit kyšyö kuin äijän Vuokkiniemeššä käyt venäjänkielisie turistija!
Vuokkiniemeššä on kautta aikojen vieraillun äijän šuomelaisie ta vienankarjalaisien pakolaisien jälkiläisie. Nyt turistit on kylistä kavottu.
Kun Uhtuošša aikoinah alotettih lapšien kielipešätoiminta karjalan kielellä, šiitä oli ylen kiinnoššuttu vanhemmat, kumpaset tahottih omilla lapšillah varšinaista opetušta karjalakši. Nykyjäh kielipešä ei toimi alkuperäsellä tavallah, šiinä puolet on venäjyä ta puolet on karjalakši. Vuokkiniemeššä ei kielipešätoimintua ole, ka karjalan kielen opetušta on koulušša.

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat