Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Šuoriet lomalla? Ota näppiset matkah!

Karjalan Rahvahan Liiton toiminnan tarkotukšena on šäilyttyä ta kehittyä karjalan kieltä ta kulttuurie. Täššä šuurešša hommašša voipi käyttyä erilaisie mahollisukšie ta keinoja.

Kičči-Kočči -projektin puittehissa 2012 vuotena järještö valmisti muutoman stolapelin lapšie varoin, pelie ruvettih käyttämäh kielen opaštamisešša Karjalan eri puolilla. Nyt KRL tariččou lapšilla ta aikuhisillaki uutta pelie.

Venäjäkši pelin nimi on «Игра в 15», karjalakši šen nimi on ”Näppiset”. Pelin nimen on kekšitty Karjalan tašavallan šanaštokomiisin jäšenet. Nimi johtuu näppi-šanašta, šentäh kun pelin nelijömuotosie nappija pitäy šiirtyä näppilöillä. Näppisie voit pelata vaikka missä paikašša ta vaikka konša – koissa, meren rannalla, junašša, oočerissa, lentokonehešša. Muovista luajittu peli on pienikokoni ta kepie, še mahtuu kämmenellä, šen voit panna kormanoh tahi laukkuh. Pelissä on 15 nappie. Ne on ašetettu nelijömuotosella pinnalla, missä yksi paikka on tyhjä.

– Perintehelliseššä pelivariantissa joka nappih on piiruššettu oma numero yheštä alkuan viitehtoista šuaten – yksi, kakši, kolme, nellä ta niin ielläh. Täštä šyntyki pelin nimi ”Игра в 15”. Tämä peli on monella tuttu. Ka myö piättimä lisätä šiih enemmän karjalaisutta, Karjalan Rahvahan Liiton johtokunnan piälikkö Natalia Vorobei kerto, – Myö panima nappiloih kiisken kuvan ta šen kalan nimen. Karjalaisen arvautukšen mukah kiiski on vanhin järvikaloista. Tämä pikkaraini kala on kaikilla tuttu!

Karjalaisien näppisien tarkotuš on šama kuin perintehelliseššäki pelissä – pitäy kerätä viäräššä järješšykšeššä olijista nappiloista oikien kuvan. Peli kehittäy kuin šormien liikehtoimintua šamoin älyöki. Vet šiinä enšin pitäy miettie, kunne še nappi šiirtyä, jotta šuaha oikie kuva mahollisimman ruttoh.

– Näppisie pelatešša voit šamoin oppie lapšen kera esim. mitä kalan šiämeššä on, Natalia Vorobei jatkau, – šuolet, maksa, rašva, šyväin, ilmakupla, šappi. Mitä ošie kalalla on (šelkä, vačča, šilmät, šuu, evät, häntä). Missä šanoissa on kirjaimet ”K”, ”I”, pitkä ”I” ta, ”S” ta šen šemmoista, mitä vain tulou mieleh. Šamalla voit opaštuo lapšen kera tämänki runon:

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Lugijan mielii
Partn`ourat