Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Pohatta ta vuarallini

Kešällä ta šykyšyn alkuna meijän karjalaini meččä on šieniniekkojen ruaju, mi on täynnä šientä.

Tänäki vuotena šientä mečäššä on äijän, šentäh kun kešä oli vihmasa ta lämmin. Šykyšy lähenöy ta mečissä šientä lisäytyy. Karjalan mečiššä kašvau noin 300 šienilajie. Kaikki myö tiijämmä ne šyötävät šienet, kumpaset ollah: valkielakka, oravaini, koivušieni, kantarelli, keltašieni, vahvačču, krusi, voišieni ta muut. Niistä voi laittua monituisie makeita ruokie ta alkuruokie: suarie niitä potakan kera, šuolata, kuivata tahi marinoija.

Meččä on tietenki pohatta ta auli, ka toisualta še on yhtä vuarallini ihmisellä. Paičči šyötävie šienie šiinä kašvau äijän myrkkyšienie, kumpaset muanitetah kaunehuollah ta kirjavuollah ta rikeneh ollah hyvien šienien näköset.  Ne voijah aiheuttua myrkytyštä ta äšen kuolomuaki. Meččäh lahtiessä aina pitäy muistua täštä ta tietyä, mit ollah hyvät ta mit ollah pahat šienet. Ei šua konšana ottua niitä šienie, kumpasie et tiijä.

Mečäššä pitäy olla tarkka ta varovaini. Jokahini ihmini äšen hyvä kokenut šieniniekka voit ekšyö meččäh. Joka kešä ta šykyšy Karjalan meččih ekšyy aijän ihmisie, monet niistä ei löyvytä. Tänäki kešänä oli monta tämmöistä tapahušta, esimerkiksi heinäkuušša mieš ta naini mäntih meččäh Lohijoven paikašša ta vašta nellän vuorokauven piäštä šieniniekat löyvettih, tahi totta šanuon hyö iče piäštih oikeilla tiellä. Tällä istorijalla on šurullini loppu, šentäh kun tuon šienimatan jälkeh mieš kuoli pol’ničašša. Tämmösie tapahukšie šattuu äijän joka vuosi.

Meččä voit antua ihmisellä äijän, ta šamalla ottuaki äijän. Jokahisen pitäy muistua meččäh lähtiessä, jotta še on oikein vakava asie: nyt šie kävelet, pyörit, keryät šienie, a tunnin piäštä et enyä tiijä, mistä päin olet tullun ta mih šuuntah šiun pitäy männä. Ennein vanhah ihmisillä ei ollun mitänä apulaittehie, mečäššä olleššah heilä apuna oltih primietat ta käsivälinehet. Nyt on olomašša äijän kaikenmoisie laittehie šemmosie kuin kompassi, mopikka, navigattorit tmš. Pitäy käyttyä niitä ta panna muistih vanhatki primietat, šentäh kun primietta ei ole šattumalta šyntyn, vain šillä on oma merkityš.

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat