Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Ikuhini kalenteri

Tämmöni kalenteri on hyvä lahja karjalan kieltä pakasijilla tai niillä, ket opaššutah kieltä tahi tahotah tiijuštua enämmän karjalaisešta kulttuurista. // Kuva: Natto Varpuni

Paičči kalenteritaulukkuo šeinäkalenterissa on vielä i kaunis kuva. Mie hyvin muissan kalenterin, mi oli ämmön talošša. Šen kuvašša oli ruškie lehmä. Ämmö käytti šamua kalenterinkuvua vuuvvešta toiseh, vain aina iče liimasi männyön vuuvven päivämiärien piällä tulovan vuuvven päivämiärät ta vuosiluvun. Nyt kaupašta voit oštua kalenterija eri makuh, löytyy vaikka mitä. Kun tahtonnetta mitänih eriluatuista, voitta ottua mieleh idejan ikuhisešta kalenterista. Mi on ikuhini kalenteri? – kerron teilä nyt.

Kerran yksi karjalaini tuttava näytti miula puisie eestinkielisie šeinäkalenterija – niissä mäntylauvan palah oli kirjutettu kuukaukšien nimet, päivämiärät šekä numerot 1:štä 31:h. Joka šanan viereh oli kaiverrettu reikä, jotta šen šiämeh vois panna tulitikku tahi pikku okšani ili nuakla.

Šilloin meijän mieleh tuli, jotta šamantyyppisie puukalenterija voit luatie vaikka millä kielellä, kekšikkä myö tämä karjalakši. Onhan meilä mäntylauvan palasie ta mielikuvituštaki riittäväšti. Mie luajin oman ikuhisen kalenterin kantelehen muotosekši, ka šen voit luatie vaikka min muotosekši: kalan- tahi aironmuotosekši, pyöriekši tahi nelikulmasekši – antakkua vain valta mielikuvitukšellana. Kalenterin pintah pitäy kirjuttua netälin päivät, kuukaušien nimet ta numerot ili kuukauvenpäivät 1:štä 31:h. Mie luajin kaikki kirjutukšen kalenterin pintah polttopiiruššuškonehen avulla, ka još teilä ei ole šemmoista konehta, nin voitta kirjuttua kaikki tiijot vaikka värikynällä. Šeki käypi hyvin! Šen jälkeh pitäy porata lautah reijät – 12 reikyä kuukaušien merkinnäkši, 31 reikyä – kuukauvenpäivien ta šeiččemen reikyä netälinpäivien merkinnäkši. Kun tämä ruato on ruattu, kalenterin pinta voit kattua lakalla, näin še šäilyy pitemmälti. Lopukši pitäy löytyä kolme tikkuo tahi pikkaraista okšua. Nämä tikut pitäy pistyä vaštuavih reikih, kuukauven nimie, netälinpäivyä ta kuukauvenpäivyä vaššen. Juštih näitä tikkuja pistämällä ta šiirtämällä voit nähä ta tiijuštua mi päivä, mi kuukauši ta mi netälinpäivä tänäpiänä on.

Tätä kalenterie voit käyttyä koko elämän ta vieläi jättyä še käytettäväkši omilla punukoilla! Tämmöni kalenteri on hyvä lahja karjalan kieltä pakasijilla tai niillä, ket opaššutah kieltä tahi tahotah tiijuštua enämmän karjalaisešta kulttuurista. Kun ristikanša rupieu joka päivä šiirtämäh niitä tikkuja reijäštä reikäh, ni tottahan ne netälinpäivien ta kuukaušien karjalankieliset nimitykšet painutah mieleh. Tämmöni kalenteri on ekologiselta kannaltaki ylen hyvä, šiinä on vain luonnon materialija, ei ole mitänä muovie.

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat