Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Eräs zobottaine – kydyizet, kälyizet...

Karjalazien pereh, Suopassalmen kylä. // Kuva: Kuva on otettu Karjalan kanzallizes arhiivaspäi.

Ku vie silmäl tunnemmo loittonazii sugulazii da tiijämmö ku ollah omat – sitgi on hyvä. Toiči on mostu, konzu enzimäzet sevoittarekset ni kerdua elaijas ei nähty toine tostu, emmo täs ni mainiče pruazniekoin yhtes piendiä, jygies aijas autandua.

Ennevahnas sie karjalazet ylen hyvin tiettih omua heimokundua. Dai se oli tiettäväine. Karjalazet elettih kylis vuozisavoin luguh, perehtyttihgi samah kyläh. Puaksuh oleskendeli mostu, ku neidine meni miehele pošti rinnatusti olijah taloih da eli ijän sit, libo muutti elämäh lähäizeh kyläh, sanommo, järven tuakse. Puaksuh meni toizele libo kolmandele, nelländele sevoittarele. Toiči neidizii viettih loitombakse, ga yksikai häi puaksuh kävi omah kodih perehinneh. Ylen loittonazele brihale miehele andua ei tavoitettu. Yhtelläh vahnat rahvas mustellah, ku tyttölöi otettih varrastajengi da viettih loitokse.

Lastu karjalazil oli äijin, erähät kazvettih tervehenny, erähät kuoltih jo pienete. Heimokundu oli suuri. Kylän rahvas pošti kaikin oldih omat polven piäs. Rist’oikse da ristizäkse tavan mugah pandih lapsen tuatan sizärdy da vellie. Voidih, tiettäväine, kuččuo emängi puolespäi, no umbivierahii ei otettu ni vouse. Kuomakset ollah keskenäh ristityn lapset ristiža da rist’oi. Kuomakset, sanotah, aiven ei synnytä (ei sovita). Lapsele nimi otettih omaspäi, puaksuh buaban libo died’oin čottah.

Svajakoikse sanotah miespuoldu, kudamil akat ollah sizärekset. Čidžikse sanotah vahnembua sizärdy. Ku nuorembi sizär enne puuttuu miehele, čidži “jouduu čuurukaššalii kandamah”. Se oli huigei. Miehoilas nuori akku varai nadoloi (miehen sizäret) da kälylöi (velleksien mučoit keskenäh). Kälyksii yhtes talois sai olla viizin da enämbängi, ku oli sen verdu poigua – keskenäh velleksii. Nuorembal kälyl pidi kuunnella joga dielos vahnembua kälyy, ken enzimäzikse taloih tuli, ugodie joga sanal. Midä enämbi kälyy, sidä enämbi hälyy... Karjalazet sanottih, ku parembi on yheksä kydyy (miehen velli) mi gu yksi nado. Nadoloinke eläjes uni piäh ei tule... 

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Lugijan mielii
Partn`ourat