Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Nuamoilan briha

Ivan Tornevan Nuamoilan roindutaloin oččuseinäh on azetettu mustolaudaine. Toine mustolaudu on azetettu adresil Petroskoi, Kazarmenskaja-piha, 19, sit talois Ivan Tornev eli enne voinua. Tornevan nimie nygöi kandaugi Petroskoin piha. // Kuva: Sergei Anaškin.

A suvipuolelpäi on suo, da keviäl Nuamoilas rodieu suari, kudai on sivottu “Suureh muah” kivizel randusuojuksel. Enne voinua sil oli levei sildu, kudual nuoret tansittih da soitettih balalaikal da soitol.

Ukšjärvi on “kovasydämelline” järvi da eläy omien zakonoin mugah. Vuvvenaijas rippujen järvi on toiči täyzivezine. Vezitazuo kačoimmo suuren kiven vuoh, kudai nygöigi on suaren da kylän välil. Ku kivi syväh on vies – vuota viennouzua, ku se nägyy puolimetril – kai on hyvin. A ku kivi nouzou metrikse, sit terväh vuota, rubieu nägymäh toine kivi, a ku kolmas – vuota kuivua aigua. Tottu sanuo minun mustamah se oli harvah.

Enne voinua meijän kyläs oli läs 40 suurdu karjalastu taloidu, kudualoin levon al oldih eländyperti, liävy da tahnut, heinysarai da toizet huonukset.

Nuamoilan erähäs kois 27. ligakuudu 1916 Jevdokija Ignatjevna da P’otr Prokopjevič Tornevien pereheh rodivui Van’a-poigu. Nygöigi myö sanommo sidä kodii Tornevan koikse. Rahvas sanotah, ku “hänel oli jygei lapsusaigu”. Lapsusaigu ainos jiäy mustoh parahannu da ozakkahannu. Minä duumaičen, ku frontal Iivan musteli omua parastu aigua. Lapsennu olles Iivanal pidi avvuttua vahnembile da äijän telmie: ruadua muadu da ogrodoi, valmistua heiniä da kuivata vastoi... Ga mi hyvä oli juosta yhtes vellienke (niidy hänel oli kolme) järvirannale da hypätä vedeh, uidua kiistah vies nossuoh kivessah libo suarele. Libo parrel uijella sinne-tänne järves poikki, kehittäjen omua vägie da rohkevuttu. “Lendiä” ičel luajittuloil suksil läpettäjiä hangie myö tarkistamah ankuriloi...

Sidä kaikkie häi musteli enne bojuu okopas istujes: školua, armastu opastajua Abram Adamovičua, ystävii Sen’kinan Van’ua da Anaškinan Vas’ua da toiziigi dovariššoi, kudualoinke häi kävyi meččäh da kangieksihes kallivoloih. Musteli briha sidägi, kui školan loppiettuu kyndi muadu, ruadoi Puadenen lespromhozas da avtoparkas Petroskois.

A sit Van’a oli sluužbas Ruskien armien inžinieru-sap’ornoin alaozastos. Yhtyigi häi Suomen voinah vuozinnu 1939-1940 da jäi ihan tervehenny.

Demobilizatsien jälles häi ruadoi avtoparkas, puaksuh kävyi Nuamoilah vahnembien luo, kalasti da mečästi. Ga uvvessah algoi voinu, kudai i miäräigi brihan ozan.

Kezäkuun 24. päivänny 1941 Ivan Tornev miärättih 71. ambujien diviizieh (7. armii). Häi vastusti valloittajii Karjalan frontal Suojärven da Petroskoin lähäl. Erähäs bojus Suolusmäin lähäl brihua ruanittih.

Gospitalilpäi piästyy Ivan Tornev uvvessah joudui frontale... 

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat