Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Lukutaituo mangopuun alla

Šuurimmat lapšet luvetah Lapšien Piiplijua // Kuva: Sinikka Saari

Viime kešänä vein 30 chichewankielistä* aapista kolmeh Mosambikin kyläh, kumpasissa ei ole kouluja. Myöhemmin työnnin heilä lisyä kirjoja. Nellä kyläläistä opaššettih lukutaituo nellä kertua netälissä kakši tuntie kerrallah. Matan tarkotukšena oli šuaha šelväkši, opaššuttihko ihmiset lukomah ta vieläkö tätä projektie kannattau jatkua. Matkatovarissana miula oli eräš rouva Riihimäeltä.

Tähä šuaten olen piäššyn Malawin rajalla olijih Mosambikin kylih ilman viisumie. Šuurimman kylän, Kavalon, miehet käytih lähimpien halličušherrojen luona ta šuatih lupa meijän noin netälin vierailuh kylissä. Nyt lupua ei tullun, vain käšky luatie viisumi.

Še oliki vaikein juttu. Vierailuviisumie varoin tarviččou kučču. Kuččujalla pitäy olla henkilökortti, ka šitä ei ollun kelläkänä. Šiksi kenkänä ei voinun lähettyä meilä tarvittavua kuččuo. Myö jo netälin vuottima Malawissa pastori James Sozelan koissa, kuni emmä šuanun šelväkši, jotta kuččuo ei tule. Henkilökortin valmistamiseh ois männyn netäli ta šiitä vielä muutomie päivie viisumin luatimiseh. Aikua oli vähän ta piti kekšie uuši šuunnitelma, jotta toteuttua matan tarkotuš.

Piättimä männä Malawin ta Mosambikin rajajovella, Shirella, ta elyä jovella paikotulla lautalla. Valkiekoškelaiset nuoret aikasemmin kešällä rakennettih lauta ta še oli Malawilla kuulujan šuaren rannašša.

Meitä oli viisi testuajua: Laughter, Amos, Chonadi, Pauliina ta mie. Joka päivä myö mänimä kanoe-venehellä Malawin puolella joven rantah. Šinne tultih ni testattavat mosambikilaiset kanoe-venehillä, joka kylän väki vuorotellein. Šuorittima työtä netälin kolmen mangopuun alla. Testasima lapšie, naisie ta muutoman miehenki, kaikkieštah 150 henkie. Heistä 70 šuatto helpošti lukie Lapšien Piiplijua ta vaššata kyšymykših kertomukšien mukah. Šiksi hyö maltettih, mitä luvettih. Loput oltih aapisien kimpušša: pienimmät opaššuttih vielä kirjaimie, vähän šuuremmat tavattih enšimmäistä aapista, oša luki toista ta loput paneuvuttih kolmanteh aapiseh.

Kaikki aikuhiset, varšinki miehet, oltih kiitollisie šiitä, jotta heilä oli mahollisuš tarkaštua lukutaito.

Työ jatkuu. Nyt opaštajie on kaikkieštah kymmenen. Hyö opaššetah viiješšä kyläššä, kumpasista kolme on šuurta kylyä ta kakši pientä.

Tämän koko touhun tarkotukšena on opaštua ihmisie lukomah chichewankielistä Piiplijua kaiken šen muun hyvän lisäkši, mitä lukutaito ihmisellä antau.

*Chichewan kieli – Malawin kanšallini kieli

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat