Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Varusta Synnyle hattarat da sua lykynavaimet Vierissänakas

Pyhät da arret. Karjalaine rahvahankalendari, Petroskoi, 2013. // Kuva: Anastasija Trifanova.

Vienankarjalazil Rastavan da Vieristän välil mual kävelöy Vierissänakka, liygiläzil – Syndy. Mollembas sinä kirjutit omassas kniigas “Karjalazien mifolougizien kerdomuksien haldiet”. 

Ketbo net ollah?

– Vierissänakka da Syndy ollah moizet mifolougizet olendot, kuduat tullah muale kahtekse nedälikse. I sil aijal ristikanzat voijah nähtä heidy da paista heijän kel. Vienankarjalazet uskottih, gu Vierissänakka on vien roduu, eläy järves libo joves. A Syndy on ennevahnalline jumal. Häi enämbäl pohodiu meijän taivahallizeh jumalah, kuduah uskotah nygöi. Vepsän kieles syndy merkiččöy obrazua.

Mittuinebo on Vierissänakka, ongo sidä nähty?

– Vierissänakka puaksumbah on nägymätöi olendo. Ga konzu häi tulou kahtekse nedälikse vieristänkeskel mual, sit händy voibi nähtä. Sanottih, ku häi tuolou ku moine pahannägöine akku, hänel ollah pitkät terävät kynnet, pitky nenä. Häi kävelöy revinnyzis sovis. Tiettäväine, händy varattih dai pöllätettih lapsii, što tulou Vierissänakka da voibi heidy ottua vedeh. Kezäl, Viändöin aigua, händy nähtih jo toizennu. Kezäl händy nähtih harvembah. Häi oli moine čoma akku, hänel oldih mustat tukat. Häi virui čuurupohjas järves da imetti pikkarastu lastu. Konzu häi tuli vieristänkeskel, hänel tukat oldih mustat libo harmuat.

Mittuinebo on Syndy?

– Liygiläzet sanottih, što toiči Syndy tulou gu ylen suuri mužikku. Häi kävelöy turkilois, jalgah on pandu kengät. Kengät ollah moizet kylmät, vai ručketah pakkazel. Toiči sanottih, ku häi on moine suuri, ga hattarannu hänel ollah nuotat, a kengänny – venehet. Ga puaksumbah händy nähtih heinysuatonnu. Häi heityi taivahas da enzimäi oli pikoi-pikkaraine – liinusiemenyön suuruine. Sit, konzu häi kaksi nedälii käveli muadu myöte da keräi ristikanzoin riähkii, häi kazvoi ylen suurekse heinysuatokse. Hänel oli ylen jygei nosta järilleh taivahah. Siksehäi rahvas pastettih hänele pordahat. Siämärven Lahten kyläs sanottih, ku Syndyy voibi kuunnelta pyhäs kadajikos. Konzu on ylen pakkaine siä, taivahas loškottau kuudamaine da tiähtet, sit häi heittyy taivahaspäi moizil tuluzil. Net paletah ruskiel, keldazel, heinänkarvazel. On moine čoma!... 

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat