Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Höšte+čyöttö=biogumus

Biologu Jelena Polikarpova ozuttau čyöttölöi, kudamat luajitah gumusua häštevavol. // Kuva: Ol'ga Smotrova

Tuli kevät da ogrodoin pidäjät rahvas ruvettih täytty vägie varustumah uudeh ouveššiloin kazvatanduaigah: ostetah siemenii da kazvimuadu. Nygöi laukois on eriluadustu kazvimuadu, malta vai oigieh vallita se, kudai sinul pidäy. Äijät laitokset luajitah kazvimuadu biogumusan pohjal. Moizii on Onežskii-nimine kazvimua. Paiči kazvimuadu biogumusan pohjal laitos valmistau muanväitysty.
Luajitah biogumusua Šuojun kyläs. Mibo tuottehii on biogumus, sellitti Vermikom-laitoksen piälimäine spetsialistu, biologu Jelena Polikarpova: 
– Biogumusua luajitah čyötöt höšties. Biogumusan pohjal luajimmo jo toizii tuottehii. Kazvimuadu luajimmo sil taval, ku otammo torfua, ližiämmö sih hiekkua, dolomitan jauhuo da biogumusua, kuivuammo kai, da sit sellitämmö barabanan vuoh – suammo valmistu kazvimuadu. Vuvves luajimmo 100 tonnua biogumusua da 200-250 tonnua kazvimuadu.
Ei suures endizes lehmien tahnuos, kuduas enne piettih Zaitsevan nimizen souhozan lehmii, on kymmene pl’onkal katettuu vaguo. Pl’onkan ual čyötöt syvväh höštetty jättäjen sit biogumusua, vavon yhtele puolele ližätäh höštetty, čyötöt hil’l’akkazin siirrytäh sih da tuaste rodieu biogumusu, kudai otetah iäres vavos. Muga vavot ainos “siirrytäh”. 
– Meil ollah staratel’-čyötöt, net ruatah konzu ilmu on lämmembi 8 gruadussii. Sanommo, kaliforniiskoi ruskei čyöttö ruadau, konzu on lämmembi 18 gruadussii. Yhtes čyötös vuvves rodieu tuhat čyöttyö. Nygöi kymmenel vavol meil on läs mil’l’onua čyöttyö. Kyzytänneh, ga myömmö, kel pidäy kazvoshuonukseh libo kompostuhaudah. Toiči kalastajatgi kyzytäh. Net čyötöt ollah hyvät vie sendähgi, ku pyzytäh yhtes tukus, sellittäy Jelena. 
– Ruatto jo yheksätty vuottu, mittumua vaigevustu on ruavos?   
– Torfua on kallehettavu tänne vediä. Otammo sidä Suojärves, sie on hyvä torfu, sidä suajah nellän metrin syvyös, sendäh sit ei ole nigo taudiloi, nigo pahoi organizmoi. Toine vaigevus on se, ku ruado on jygei, kai luajimmo käzil, muadu, hiekkua tačkal vedelemmö...

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat