Vienan Karjala

Kirjutukset vienankarjalakse

Anukselaine karjalan kielen opastai

Marija Trofimova on kiändänyh karjalan kielele äijät kuulužat ven’alazet pajot. Niidy inehmine nygöi mielihyväl pajattau omal kielel. // Kuva: Jelena Ruppijeva

Anukselaine Marija Trofimova enimät ruadovuvvet ruadoi Yllözen školas algukluassoin opastajannu. Jälgimäzet viizi vuottu enne penziele lähtendiä vie opasti lapsile karjalan kieldy. Erähät lapset opastumah tulduu jo vähäzel maltettih karjalua, erähät vouse ei maltettu. Karjalan kielen urokoil Marija F’oudorovna tavoitti elostua da kižata lapsienke. Ylen äijän pajatettih hyö. Karjalankielisty pajomaterjualua oli vähä, sendäh karjalan kielen opastai joudui iče kiändämäh ven’an kielespäi karjalan kielele runozii da pajozii. Sih ruadoh häi on ylen maltai da nerokas. Niilöis vuozis opastajal on kerdynyh suuri pino kiännettyy pajuo da runuo.

–  Lapsii suvaičin dai ruaduo omua suvaičin. Kollektiivu meil oli hyvä. Penziele lähtin, ei hätkie ni mennyh aigua, škola salvattih. Nygöi ei ole Yllözes školua. Nengoine hyvä taloi oli, kai oli školas, lämmitykset da kai. Nygöi ikkunat perretty, lattiet riičitty, ajat siiriči – kyynälet silmih nostah, rubieu mustelemah Marija Trofimova.

Inehmine on kiändänyh karjalan kielele äijän muudugi kuulužua runuo da pajuo, ei vai lapsien. Ruadoi sidä penziele lähtiettyygi. Äijät niilöis oli painettu Oma Mua -lehteh.

Kodoilas

Karjalaine Marija Trofimova, neidizenny Šaikina, on roinnuhes Anuksen čupun Kellyniemen hieruh. Hänen tuattah F’oudor Ivanovič oli Talvivoinal, sit Suurel Ižänmuallizel voinal da sen loppiettuu ”karjalastu kirjahmaltamattomua mužikkua”, kui sanou tytär, työttih vie Mandžurieh. Kodih häi tuli vaste vuvvennu 1946. 

Muamal Jevdokija Jakovlevna voinan aigua yksinäh kazvatti nelli lastu. Nelländen lapsen – Marijan – sai jo karguh lähtijes.

– Kol’al, minun vellel, oli silloi nelli vuottu. Häi muamal helmas ripui. Vas’al oli kuuzi vuottu. Vahnimal sizärel – kaheksa vuottu. Lähtimmö, minä muamal käzivarrel, ribulois. Muamo ei voi kandua, vaste lapsen sai, jygei oli astuo. Näen, sanou, kuuzahazen, panen vai nečen lapsen kuuzahazen alle, voinu on, niken ei tiijusta. Jätti. Astuu, ga tulou järilleh ottamah. Olgah, kannan vie, mustelou sidä jygiedy omas kyläs lähtendiä Marija F’oudorovna.

Konzu puututtih Päčyle, suomelazet azetettih da kiännytettih järilleh kodiloih. Sanottih, nikedä ei koskieta. Šaikinat ihastuksis tuldih omah kodih. Kodi ei olluh palanuh, rinnal olijas Varvoinselläshäi  oli äijy poltettuu kodii. Meigäläzet saldatat, sanotah, lähtijes poltettih...  

Sano oma mieli

Kai kommentariet tarkistetah. Viestit, kudamis on pengomistu, rahvahan vihua da VF:n zakonoin vastastu kuhkuttamistu, otetah iäre.

Lugijan mielii: *
Sinun nimi: *
 
Partn`ourat