Oma Mua

Ainehistoja livvinkarjalan murtehella

Ei kalua šelin keitetä

Kalarokkua keitettih kuin verekšeštä, šuolakalašta, šamoin ni kavašta ta ahavoitušta kalašta. Šuurie kaloja palotettih, pienie keitettih kokonaisina. Ahvenie ei konšana šuomuššettu, šentäh kun piettih, jotta šuomukšet annetah liemeh väkie. Još kalarokkua (uuhhua) keitettih verekšeštä kalašta šiih lisättih makšat ta maijot, šen jälkeh kun kalat vähän kiehutah. Eryähissä Vienan kylissä kalarokkah lisättih mavukši muruni muikieta leipyä.

Kun kala kypšy, še noššettih pois liemeštä luuvvalla ta tiputettih šuolua kalojen šiämeh ta piällä. Vienan Karjalašša kalarokkah lisättih ruisjauho-šekotušta, Šuvi-Karjalašša pantih potakkua. Kalat šyötih erikseh keiton jälkeh.

Kalamiehet tavallah keitettih ylen ”väkövä” uuhha, pantih šiih šuuri miärä kalua. Mauštehista lisättih vain šuolua. Kun uuhha oli kypšyn, kalat noššettih pois liemeštä. Uuhha kuattih kuppiloih. Kalua šyötih ta piällä juotih uuhhua. Šärkilöistä keitettyh kalarokkah kiehuos’s’a lisättih kakši-kolme koivuhalon hiiltä, jotta poistua karkien mavun.

Kapa (kiukuašša kuivatettu kala) oli tavallah šyyš-, talvi- tahi kevätruoka. Ennein vanhah rahvaš šitä varuššettih šuurin miärin talven varah. Kavakši kelpasi vaikka mi kala. Kalat enšin puhattih, hyväsisti peštih, a šiitä pantih yökši rossolah. Šen jälkeh noššettih pois, annettih liijan rossolan valuo ta šiitä kuivatettih kiukuašša noin kakšitoista tuntie. Kuivatettu kala (kapa) lat’attih vakkah tahi värččih ta šäilytettih kuivašša lämpimäššä paikašša. Tällä tavalla kuivatettu kala šäily ylen pitälti.

Tavallah kavašta keitettih rokkua, toičči šitä käytettih muijenki ruokien valmistamiseh.

Ennein keittämistä kapa vähän aikua livotettih vilušša veješšä. Šiitä šamašša veješšä kalat pantih kiehumah ta keitettih pienellä tulella 15-20 minuttie. Još kavat panna heti kiehuvah veteh, niin ne ei niin hyväsisti kypšytä, liemiki ei tule “väkövä”. Šuvikarjalaiset lisättih kaparokkah helmišuurimua, a vienankarjalaiset pantih vain vähäni jauhošekotušta. Myöhempäh ruvettih lisyämäh rokkah potakkua. Kaloja kaparokašta ei noššettu. Niitä šyötih liemen kera. Ennein šyöntie rokkah lisättih hienokši pilkottuo luukkuo ta smetanua. Kaparokkua šyötih tavallah kuumana, ka še oli vilunaki makie. Oneganiemen eläjät kaparokkua keitettih maitoh.

 

Lisyä kommenti

Luokkaukšie, kanšallista pahantahtoisuutta šekä VF:n lakien vaštasien toimien kehotušta šisältäjät viestit poistetah šivuilta!

Kommentit: *
Šiun nimi: *