Oma Mua

Ainehistoja livvinkarjalan murtehella

Jyvyälakši – kaunehin karjalaini kylä

Jyvyälahen ympäristö 1920-luvulla. Valmisti Sulo Päätälo 2004 vuotena.

Kačo Karjalan nykyaikaista karttua, löyvätkö šen pohjoispuolelta Jyvyälahen kylän? – Tätä kylyä ei ole enyä kartoissa.

Jyvyälakši oli kaunis karjalaini kylä Ylä-Kuittijärven rannalla. Venäjän kielellä Jyvyälakši tarkottau “zernovoi zaliv”. Enšimmäisie mainintoja täštä kyläštä löytyy 1678 vuuvvešta. On tiijošša, jotta tunnettu keräilijä ta kirjailija Elias Lönnrot kävi Jyvyälahteh keryämäh kanšanrunoušainehistuo Kalevala-eepossua varoin.

XIX vuosišuan lopušša monet tunnetut ihmiset omilla matoillah pietyttih tähä kyläh. Niijen luvušša oli šuomelaini kielitieteilijä Kustaa Karjalainen, valokuvuaja, kiäntäjä ta lehtimieš Into Konrad Inha (Nyström), ruoččilaini taiteilija Louis Sparre ta kirjailija Emil Wikström. Jyvyälahen kyläššä 1865–1930 vuosina eli tunnettu itkijä Maura. Inha otti itkijän valokuvah ta mainičči Maurašta oman Kalevalan laulumailla -kirjan ošašša, missä kirjutti matašta Jyvyälahteh.

Nykyjäh Jyvyälahen kylän alovehet kuulutah Kalevalan piirin Luušalmen kyläkuntah. Vuotena 1678 kylä oli Kuolan ujestin Repol’an pokostan Vuokkiniemen volostin listoilla. 1748 vuotena še kuulu Novgorodin gubernijan Aunukšen ujestih. Vuotena 1846 oli peruššettu Uhtuon prihota. Jyvyälakšiki oli tuon prihotan kylien luvušša. Kyläššä oli oma kirikkö ta Jumalanmuamon Uspenjan časoun’a. XVIII vuosišuan lopušša kylä kuulu Arhankelin gubernijan Kemin ujestih.

Eri aikoina kylän eläjien luku vaihteli. XIX vuosišuan lopušša ta XX vuosišuan alkupuolella kylä oli kašvan ta eläjie vuosien mittah vain lisäyty. Još vuotena 1861 Jyvyälahešša oli vain viisi taluo, kumpasissa eli 30 eläjyä (13 mieštä ta 17 naista), niin myöhempäh, 1878 vuotena, kyläššä lašettih olovan jo 42 taluo ta eläjie oli 277 henkie. Vuotena 1905 taloja oli vielä enemmän – 62 ta kyläläisieki lisäyty – 486 ihmistä. Vuuvven 1921 jälkeh kylä oli Kemin ujestin Uhtuon volostin ošana. Vielä ennein Šuurta Isänmuallista šotua Jyvyälahešša oli 73 taluo.

Šovanjälkisinä vuosina kyläneläjien luku väheni huomattavašti. Vuotena 1968 kyläššä oli 30 taluo. Ajan piäštä Jyvyälahen kylä lakkasi olomašta alovehyksikkönä. Vuotena 1996 väjenlašennašša tätä kylyä ei ollun.

Jyvyälahen kyläššä ei ollun katuja. Joka kylänošalla oli oma nimi.

Lisyä kommenti

Luokkaukšie, kanšallista pahantahtoisuutta šekä VF:n lakien vaštasien toimien kehotušta šisältäjät viestit poistetah šivuilta!

Kommentit: *
Šiun nimi: *